“Internetkunst geniet al verscheidene jaren een behoorlijke populariteit, maar lange tijd bleek het quasi onmogelijk om er een financieel rendabel model rond op te zetten. De grote toegankelijkheid van het internet maakt het immers onmogelijk om de kunstwerken als unieke exemplaren te beschouwen die in een collectie kunnen worden ondergebracht. Daar is de jongste periode echter verandering in gekomen. Verzamelaars en musea tonen sinds kort wel belangstelling voor deze zogenaamde net.art. Daarbij wordt echter een nieuwe eigendomsmodel gehanteerd. De kopers investeren niet langer in een uniek kunstwerk, maar wel in het conceptuele en culturele aspect van kunst.

De opkomst van het internet trok ook al vlug kunstenaars aan die met het nieuwe medium wilden experimenteren,” stipt de Amerikaanse zakenkrant The Wall Street Journal aan. “Vele kunstenaars voelden zich daarbij bijzonder aangetrokken door het feit dat ze zich met het medium rechtstreeks tot hun publiek konden richten. Volgens de Servische online kunstenaar Vuk Cosic liet het internet hen toe om tussenpersonen zoals curatoren, critici, theoretici en andere kunstbureaucratie te omzeilen. Bovendien konden de kunstenaars met hun online projecten ook een samenwerking tot stand brengen met het publiek, dat zelf actief kan deelnemen en niet louter een passief toeschouwer was. Voor nog andere kunstenaars boden deze projecten mensen de kans om dictatoriale censuur te omzeilen.”

Ook de brede toegankelijkheid van internetkunst sprak vele kunstenaars aan. “Meestal is kunst beperkt tot musea, galerijen en privé-collecties,” verduidelijkt de Amerikaanse internetkunstenaar Ken Goldberg. “Internetkunst kan echter door iedereen op elk ogenblik worden bekeken. Dat staat in scherp contrast met de cultwaarde van een kunstwerk, die zijn sterkte haalt uit zijn unieke karakter.” Maar die toegankelijkheid bleek tegelijkertijd een groot probleem te vormen voor de marktwaarde van de online kunst. Wolf Lieser, oprichter van het Digital Art Museum in Berlijn, stelt dat er in de jaren negentig bijzonder veel interesse was voor de opkomende net.art, maar was deze kunstvorm vanuit financieel perspectief een flop. Lieser had op het einde van de jaren negentig een digitale kunstgalerij, maar moest die sluiten omdat de werken niet werden verkocht.

De jongste jaren wordt daarin echter een verandering opgemerkt. “Privéverzamelaars en gevestigde kunstinstellingen tonen een grotere interesse om deze digitale werken te verzamelen en kopen,” aldus nog The Wall Street Journal. Wolf Lieser stelt dat verzamelaars steeds meer vertrouwd raken met het format van de online kunst. “In plaats van een artefact te verwerven, beseffen ze steeds meer dat ze met het kopen van internetkunst investeren in het conceptuele en culturele aspect van kunst,” voert hij aan. “Toch willen vele collectors ook nu nog altijd een uniek element, zelfs wanneer het artefact, zoals een herinneringsplaat of een cd-rom, uitsluitend een symbolische waarde heeft.”

Dat wordt bevestigd tot privéverzamelaar Theo Armour (62) – tot voor kort lid van de adviesraad van de Peggy Guggenheim Foundation in Venetië – die recent gestart is met het kopen van net.art, omdat hij daardoor naar eigen zeggen het gevoel had om in een nieuwe artistieke ontwikkeling te participeren. Hij kocht onder meer het online werk ‘Memento Mori’ van Ken Goldberg. Dat kunstwerk kan door iedereen op het internet worden bekeken, maar Armour heeft zijn eigen originele versie op een flash drive in een zilveren omhulsel. Ook musea beginnen stilaan een grotere interesse te tonen voor online kunst, zoals het San Francisco Museum of Modern Art en het Zentrum für Kunst und Medientechnologie (ZKM) in Karlsruhe. Rudolf Frieling, curator mediakunst van het Amerikaanse museum, voert daarbij aan het hoog tijd werd om de logische volgende stap te nemen en aandacht te besteden aan technologisch werk. (MH)

Cimatics, het Brussels Internationaal Festival voor Live Audiovisuele Kunst en VJing, beleeft van 12 tot 15 november op verschillende locaties in het centrum van Brussel zijn zesde editie. Geïnteresseerde kunstenaars, creatieven en producers kunnen tot 31 juli hun inzending indienen. Centraal in deze zesde editie staat het thema data visualisering. Meer informatie over het festivalprogramma wordt later bekend gemaakt.

Cimatics is een organisatie voor de presentatie en ondersteuning van live audiovisuele kunst en VJing. Cimatics is met deze focus naar eigen zeggen uniek in Vlaanderen en één van de grootste spelers op dit vlak in Europa. Met zijn jaarlijks festival wil Cimatics een uitgebreid overzicht brengen wat er op dit ogenblik gebeurt op het raakvlak tussen media, kunst, muziek en technologie.

Over de grenzen van de disciplines heen, wil het festival naar eigen zeggen beeld en geluid verenigen en kunst en popcultuur mixen tot een onvergetelijk audiovisueel feest. Cimatics biedt daarbij een programma aan met audiovisuele performances en concerten, screenings en live audiovisuele installaties. Meer informatie en deelnameformulieren zijn terug te vinden op de website www.cimatics.com.

Microsoft heeft een online filmwedstrijd op het getouw gezet. Daarbij kunnen geïnteresseerden het verhaal ‘The Cube’, ontwikkeld door regisseur Kyle Newman verder vervolledigen. Verwacht wordt dat de kandidaten een eerste en tweede vervolg maken op de clip van Newman. De wedstrijd Ultimate Video Relay loopt in samenwerking met de website TriggerStreet.com van het productiehuis van acteur Kevin Spacey en het technologiebedrijf Omelet.

De beginclip, met de acteurs Sam Huntington en Jaime King en Microsoft-man Barry Goffe, staat op de Ultimate-website. Uit een preselectie van inzendingen zullen vijf versies van een vervolgverhaal worden geselecteerd. Uit die vijf geslecteerde scripts zullen de bezoekers van de websites een uiteindelijke winnaar selecteren. Voor het tweede vervolg wordt hetzelfde parcours gevolgd.

“Het stimuleren van de internetgebruiker om content te creëren, is voor Microsoft een nieuwe benadering,” zegt Barry Goffe, hoofd Windows-cliëntproductmanagement bij Microsoft, tegenover de Amerikaanse krant The New York Times. “Maar ik geloof dat dit de beste manier is om een band te smeden met de consument en op lange termijn onze zakelijke doelstellingen te bereiken.”

Barry Goffe beseft dat het steeds een risico is om met user-generated content te werken. “Het zou inderdaad kunnen dat er inzendingen komen met kritiek op Microsoft,” geeft hij toe. “Dat zou een beetje vervelend kunnen zijn, maar op het einde van de rit geloof ik zelfs dan tevreden te zijn. Dan zou er immers heel wat deining zijn ontstaan en zou er volop over Microsoft gepraat zijn.

Shervin Samari, één van de oprichters van Omelet, geeft toe dat men met user-generated-content de controle over het eindproduct opgeeft. “Maar anderzijds leidt dat tot een diepere band met de consument,” voert hij aan. “Het opleggen van restricties zou bovendien juist het omgekeerde effect hebben en door de consument zwaar op de korrel genomen worden.

De Ierse interactieve webtelevisie-portal Babelgum heeft meer dan duizend inzendingen voor het Babelgum Online Film Festival op zijn website geplaatst. Het publiek krijgt daarbij de mogelijkheid om een stem uit te brengen op de films, die in zeven categorieën zijn ondergebracht. Daarna zal een jury, onder leiding van regisseur Spike Lee, een definitieve keuze maken.

Het online festival bleek vooral populair te zijn in de Verenigde Staten. Daar kwam 31,2 procent van de inzendingen vandaan. Daarna volgen Groot-Brittannië (21,5 procent), Italië (9,6 procent), Canada (4,6 procent), Spanje (3,1 procent), Duitsland (3 procent), Australië (3 procent) en Frankrijk (2,8 procent). De inzendingen kwamen in totaal uit 86 verschillende landen. Vooral jonge filmmakers willen van het festival blijkbaar gebruik maken om bekendheid te verwerven.

Filmstudenten stuurden 198 films binnen. De gemiddelde leeftijd van de deelnemers bedraagt 29 jaar. Ongeveer 17 procent van de inzendingen is afkomstig van vrouwelijke filmmakers. De films worden onderverdeeld in de categorieën The Babelgum Short Film Award, The Babelgum Looking For Genius Award, The Babelgum Animation Award, The Babelgum Music Video Award, The Babelgum Social-Environment
Award, The Babelgum Spot/Advertising Award and The Babelgum Documentary Award.

In een samenwerking met het internationale fotobureau Getty Images heeft het Fotomuseum Antwerpen de tentoonstelling ‘Face On’ uitgebouwd, een project waarin volop de kaart van de interactieve media en de consumer generated content wordt getrokken. De tentoonstelling biedt het publiek immers zelf de kans om zijn foto’s in de expositie te incorporeren, naast het werk van vermaarde professionele fotografen.

Centraal in ‘Face On’ staat niet zozeer de tentoonstellingsruimte in het Fotomuseum, maar wel de website www.face-on.com. Daar kan de bezoeker immers niet alleen virtueel door de tentoonstelling wandelen – trouwens een virtuele kopie van de expo in het Fotomuseum – en daar het portretwerk van professionele fotografen bekijken, maar zelf ook portretwerk uploaden. Op die manier wordt het publiek een beetje mee samensteller van de tentoonstelling.

Maar ‘Face On’ wil nog verder gaan. Uit de uploads van de gelegenheidsfotografen worden door de curatoren een aantal portretten gekozen om naast het werk van de beroepsfotografen in de tentoonstellingsruimte van het Fotomuseum opgehangen te worden.
Naarmate het aantal uploads toeneemt zullen deze foto’s stelselmatig vervangen worden, zodat de tentoonstelling constant blijft veranderen.

‘Face On’ beleeft zijn wereldprimeur in Antwerpen. Daarna zal de tentoonstelling ook andere steden aandoen. Curatoren zijn Lewis Blackwell (Getty Images), Christoph Ruys (FotoMuseum) en Gillesz Schippers (FotoMuseum). De internetsite van het project omvat ook een blog. Meer informatie over ‘Face On’ kan teruggevonden worden op de websites www.face-on.com en www.fotomuseum.be.

XXX 

Tien jaar geleden kreeg het bekende Zentrum für Kunst und Medientechnologie (ZKM) uit Karlsruhe een onderkomen in het indrukwekkende industriële Hallenbau A. De viering van dat decennium wordt gekaderd in de toekomst van de mediatechnologie, het tijdperk van de user-generated-content. Rond dat thema kadert de tentoonstelling ‘YOU_ser – Das Jahrhundert des Konsumenten’, die tot eind volgend jaar loopt.

“In deze tentoonstelling staat de bezoeker zelf in het middelpunt,” benadrukt curator Peter Weibel. “Hij is niet alleen bezoeker, maar ook curator en onderwerp van de geëxposeerde werken. Joseph Beuys verkondigde al in 1970 dat iedere mens een kunstenaar is. Bijna
veertig jaar later komt dat in het tijdperk van het Web 2.0 en de user-generated-content nadrukkelijker dan ooit naar voor.”

Zo kan de bezoeker zelfgemaakte video’s met Bluetooth-technologie een onderdeel laten vormen van een video-installatie of kan hij met een digitaal Mozart-orgel zelf een wals componeren en het werk vervolgens op een mp3-speler te zetten, maar vooral dingen oppikken uit het brede pakket van de meest uiteenlopende mediatechnieken. Op die manier wordt de gewone museumbezoeker in het ZKM volgens Peter Weibel zelf een multimedia-kunstenaar.

Op het internet bieden portalen zoals Flickr, Youtube, MySpace of virtuele werelden zoals Second Life en weblogs een nieuwe gestructureerde ruimte voor de creatieve uitingen van miljoenen mensen. “Creativiteit is niet langer het monopolie van kunstenaars,” aldus de curator. “De gebruiker levert of genereert zelf de inhoud of stelt die samen. Hij wordt zelf de producent en programmamaker en daarmee concurrent van telvisie, radio en kranten, de traditionele mediamonopolies.”

De deelname van het publiek betekent ook de emancipatie van de consument. “Deze transformatie geldt niet alleen voor het wereldwijde internet, maar ook voor het museum,” stipt de curator nog aan. Niet iedereen staat volgens de curator echter al zover. “De bezoeker kan hier soms daadwerkelijk kunstwerken fysiek uitkiezen en daarmee zijn eigen tentoonstelling uitbouwen. De verzekeringsmaatschappijen weigerden die werken te dekken. Gelukkig dat verzekeraars niet bepalen wat kunst is.”

Meer informatie over de tentoonstelling is te verkrijgen op de websites www.zkm.de en www.zkm.de/you.

Interactieve media kunnen ertoe bijdragen dat de openbare ruimte van de toekomst leuker zou kunnen ogen. Dat blijkt uit een studieprogramma van studenten van de Hogeschool van Amsterdam. Daarbij hebben ze het concept van Tag Your Street ontwikkeld, waarbij gedacht wordt aan een soort virtuele graffiti die burgers moeten toelaten om betekenis te geven aan locaties.

De studenten van de Hogeschool van Amsterdam hebben met een studieprogramma van een half jaar onderzocht hoe de sociale kracht van interactieve media zich de volgende tien jaar ontwikkelt. Daarbij zochten ze naar concrete toepassingen die met deze media mogelijk zouden gemaakt kunnen worden en welke toepassingen ook gewenst zijn. De neerslag van hun onderzoek werd gebundeld in het boek ‘De sociale kracht van interactieve media’.

Tag Your Street is één van de ideeën van de studenten om de openbare ruimte van de toekomst leuker te maken met interactieve media. Het betreft een soort virtuele graffiti waarmee burgers betekenis kunnen geven aan locaties. “Iedereen kan een tag plakken aan elke plek in de stad met daarop een tekst-, video- of audiobericht,” wordt er opgemerkt. “Alles wat nodig is, is een mobiele telefoon met gps-technologie.”

Als iemand zijn of haar mobiele telefoon op een bepaald kanaal heeft afgesteld, krijgt hij de beelden of verhalen door. “Alle gepresenteerde ideeën wijzen op een openbare ruimte waarin burgers, locaties en gebouwen via mobiele interactieve media permanent informatie registreren, uitzenden en ontvangen,” wordt er opgemerkt. “Dit heeft een positief effect op sociale nieuwsgierigheid en de behoefte tot exposure.”

Meer informatie over het project is terug te vinden op de website deburgerislos.medialab.hva.nl.

In het MoMa in New York loopt tot begin September de tentoonstelling ‘Automatic Update’. Daarin wordt aandacht besteed aan de technologie die kunstenaars het voorbije decennium hebben gebruikt om hun artistieke ideeën uit te werken. Tijdens de tentoonstelling brengen de kunstenaars daarbij vooral komische en zelfs absurde toepassingen van die nieuwe technologieën, waarbij ze een luchtige kritiek willen brengen op de hedendaagse maatschappij.

Volgens curator Barbara London was het quasi-revolutionaire aureool van deze nieuwe mediakunst uitgehold en werd ook deze richting mainstream. “Het wilde karakter van het dot-comtijdperk gaf de mediakunst een grote energie,” stelt ze. “Deze tentoonstelling behandelt de visie van kunst die afkomstig is uit de technologie van het jongste decennium. Het werk gaat dan ook over de activiteiten van hackers, programmeurs en aanverwante zielen uit Noord-Amerika, Europa en Azië.”

De tentoonstelling loopt tot 3 september en gaat gepaard met een reeks films en video’s van onder meer Laurie Anderson, Laurie Anderson, Pierre Huyghe, Miranda July, Pipilotti Rist, David Cronenberg en Darren Aronofsky. Meer informatie is verkrijgbaar op de website www.moma.org/automaticupdate. Deelnemende kunstenaars zijn Cory Arcangel, Xu Bing, Rafael Lozano-Hemmer, Jennifer en Kevin McCoy en Paul Pfeiffer.

Nog tot eind deze maand kan gestemd worden op de Second Life Fotowedstrijd, georganiseerd door Vacature, Ann Sophie Maertens en Second Life Crew. Gestemd worden kan op twaalf werken uit Second Life. De deelnemende fotografen kregen daarbij de opdracht virtuele natuur, avatars of gebouwen vast te leggen op foto. De wedstrijd was voorbehouden aan Belgische avatars.

Van de deelnemende fotografen werd verwacht dat ze een beeld binnenbrachten dat opgenomen werd in Second Life. Het onderwerp mochten de deelnemers vrij kiezen. Ook bewerkingen met Photoshop of een ander programma werden eveneens toegelaten. De ingediende foto’s werden tijdens de hele maand juni tentoongesteld op de bovenverdieping van de New Mardes Club.

Het publiek kan de hele maand juni één stem uitbrengen op de mooiste foto uit de ingezonden kandidaturen. De inzendingen kunnen bekeken worden op de website www.secondlifecrew. De drie foto’s met het hoogst aantal stemmen krijgen een prijs en kunnen nadien – mits de auteurs daarvoor hun toestemming geven – deel uitmaken van de permanente collectie van de New Mardes Club.

Sinds 1997 is de Amerikaanse kunstenaar John Craig Freeman aan de slag met ‘Imaging Place’, een kunstproject rond virtuele realiteit. Het maakt gebruik van een interactief computerprogramma dat panoramische fotografie, digitale video en driedimensionele technologieën gebruikt om situaties te onderzoeken en documenteren waar de krachten van globalisatie het leven van individuen in locale gemeenschappen beïnvloeden. ‘Imaging Place’ staat sinds enige tijd ook in de virtuele wereld van Second Life.

Het doel van het project is om technologieën, methodologieën en de content te ontwikkelen voor een daadwerkelijke narrativiteit, gebaseerd op reële locaties. Het project omvat sinds zijn opstart onder meer al bijdragen uit Taipei (Taiwan), São Paulo (Brazilië), Kamloops (Canada), Warschau (Polen), Fort Point (Verenigde Staten), Lowell (Verenigde Staten), Miami River (Verenigde Staten) en Kaliningrad (Rusland).

Hoewel het project steunt op de documentaire tradities van fotografie en film, wijkt het daar volgens de initiatiefnemer ook vanaf door het gebruik van niet-lineaire narratieve structuren, die mogelijk gemaakt zijn door computertechnologie en telecommunicatie. Daardoor kan de bezoeker al navigerend en selecterend verschillende historische en inhoudelijke lagen ontdekken.

‘Imaging Place’ documenteert locaties met een culturele belangrijkheid die omwille van politieke, sociale of economische druk in het gedrang komen, belangrijke veranderingen ondergaan of met verdwijnen zijn bedreigd. “Daarbij komen zowel historische sites als locaties waar de aanwezige cultuur uiteen gedreven werd onder invloed van de globalisatie,” aldus nog de initiatiefnemers.

‘Imaging Place’ is ontworpen om een interdisciplinaire samenwerking mogelijk te maken tussen verschillende instanties en over grote afstanden. “Het gebruikt nieuwe technologie om afzonderlijke kenniseenheden samen te brengen in één hybride vorm,” wordt er
opgemerkt. “Deze methode laat toe om de kloof te dichten tussen de verschillende disciplines die zijn ontstaan door academische en industriële specialisatie.”

Dankzij de nieuwe technologie kan werk van experts samengevoegd worden met getuigenissen van locale bewoners, zonder de diepte van de gespecialiseerde kennis op te moeten offeren. Het project kan bekeken worden op de website http://imagingplace.net.