De Hogeschool voor Kunsten Utrecht (HKU) richt vanaf 1 september 2007 de nieuwe opleiding ‘Experience Design’ in, gericht op kritisch ontwerpen en ontwikkelen van ervaringen en creatieve toepassingen op basis van draadloze technologie en ambient intelligence. Het project Ambient Experience Design is volgens de HKU de eerste vierjarige opleiding op dit gebied in Europa. De afdeling zal geleid worden door nieuwe mediaspecialist Rob van Kranenburg.

“Door de opkomst van draadloze techniek is het mogelijk geworden om allerlei draagbare of mobiele dingen op netwerken aan te sluiten,” aldus de HKU. “Veel mensen hebben inmiddels mobiele telefoons of digitale organizers waarmee ze draadloos kunnen internetten en met elkaar kunnen communiceren. Ook komen er bijvoorbeeld steeds meer navigatiesystemen in auto’s of handheld gameconsoles waarmee men draadloos tegen elkaar speelt.”

De genoemde voorbeelden zijn volgens de HKU slechts een voorbode van toepassingen waarbij de techniek steeds minder zichtbaar wordt en ons steeds meer gaat omringen. “In de komende jaren zullen we de opkomst meemaken van bijvoorbeeld intelligente kleding, slimme ruimtes of deuren die automatisch voor sommige mensen opengaan en voor andere mensen niet,” wordt er opgemerkt. “Denk ook aan iPods die geluiden laten horen en beelden laten zien die passen bij de omgeving waar men op dat moment is of games die buiten tegen elkaar gespeeld worden in het centrum van de stad.”

Er is op dit moment volgens de hogeschool een grote behoefte aan ontwerpers die concepten ontwikkelen voor de draadloze wereld. “Creatievelingen die positief-kritische toepassingen ontwikkelen voor mobiele telefoons, slimme ruimtes en het internet der dingen,” voert de HKU aan. “De nieuwe analoog-digitale hybride wereld vraagt om experience designers die zich niet richten op vormgeving of een product maar op het creëren van zinvolle ervaringen voor meerdere mensen met behulp van draadloze technologie, nieuwe businessmodellen op basis van open source content, software en hardware en de verschuiving van usability naar sociability.”

Het Kunstencentrum Vooruit lanceert samen met universitaire wereld een nieuwe website. Die moet een soort MySpace worden voor de cultuurliefhebbers. Volgens de initiatiefnemers is het project Virtual Arts Center for the Future een proefproject voor de hele cultuurwereld. Volgens de krant De Tijd zijn de kunstwereld en het Web 2.0 beide een vrijplaats voor zelfexpressie, maar tot nu toe elkaar in België nog niet gevonden te hebben.

Het voorbije jaar betekende de doorbraak van Web 2.0, een reeks interactieve webapplicaties en nieuwe onlinediensten waarbij het sociale aspect van samenwerken, delen en netwerken centraal staat. Bekende voorbeelden zijn MySpace, Google Maps, YouTube, Wikipedia en de fotodienst Flickr. “De term ontstond in 2004 als reactie op het pessimisme na het uiteenspatten van de dotcomzeepbel,” aldus de krant.

Web 2.0 en de kunstwereld hebben volgens De Tijd één ding gemeen. “Beide zijn een vrijplaats voor zelfexpressie,” wordt er opgemerkt. “Toch hebben ze elkaar in België nog niet echt gevonden. De AB begon vorig jaar met concertregistraties op het virtuele platform AB2, maar daarop zijn om auteursrechtelijke redenen vooral optredens van Belgische groepen te zien. AB2 leeft nog niet bij het gros van de muziekliefhebbers.”

Het Kunstencentrum Vooruit nam echter contact op met Interdisciplinair Instituut voor BreedBand Technologie (IBBT), een onderzoeksgroep van veertien partners die werken rond informatie- en communicatietechnologieën en intensief onderzoek uitvoerde naar de haalbaarheid van een virtueel kunstencentrum in België. Het IBBT stelt dat de stap van de culturele sector naar Web 2.0 onvermijdelijk wordt.

“Het geweldige aan Web 2.0 is dat men niet langer een techneut moet zijn om zich op het web uit drukken,” aldus IBBT-onderzoeker Kristof Michiels. “Iedereen kan een foto uploaden op een weblog of een tekstje versturen. Het is gebruiksvriendelijk en het geeft de gebruikers een enorme vrijheid. Er is dan ook een verschuiving aan de gang. Cultuurhuizen zijn niet langer gatekeepers die voor het publiek beslissen wat goed was en wat niet.”

De nieuwe website van Vooruit wordt een soort MySpace voor de virtuele cultuurliefhebber. Bezoekers kunnen er commentaar, foto’s en artikels beheren in een virtueel plakboek. Leden van Vooruitcommunity zullen daarnaast elkaar tips kunnen geven over lopende of toekomstige voorstellingen of concerten. Geslaagde buitenlandse voorbeelden zijn Tate Modern in Londen en het Victorian & Albert Museum.

In het Spaanse Gijon is het LABoral, een nieuw tentoonstellingscentrum dat zich richt op het kruispunt van kunst, wetenschap, technologie en creatieve industrieën, geopend. LABoral wil vooral aandacht besteden aan de geschiedenis en de huidige verwezenlijkingen van nieuwe media. Het wil bovendien een interactie creëren tussen kunstenaar, onderzoeker, docent en publiek.

Het nieuwe project is een initiatief van de overheid van de provincie Asturië en is ondergebracht in een gerestaureerd gedeelte van de oude Universidad Laboral de Gijon. Het centrum heeft een oppervlakte van 14.338 vierkante meter. Met de realisatie van het LABoral (www.laboralcentrodearte.org) ging een investering van 11 miljoen euro gepaard.

Het LABoral wil een centrum worden voor de artistieke en technische vorming van kunstenaars die zich willen uiten in de nieuwe vormen van kunst en de creatieve industrie. Het moet naar eigen zeggen bovendien leiden tot een artistieke uitwisseling tussen verschillende disciplines. LABoral wil zich daarbij multidisciplinair en interdisciplinair opstellen.