Tien jaar geleden kreeg het bekende Zentrum für Kunst und Medientechnologie (ZKM) uit Karlsruhe een onderkomen in het indrukwekkende industriële Hallenbau A. De viering van dat decennium wordt gekaderd in de toekomst van de mediatechnologie, het tijdperk van de user-generated-content. Rond dat thema kadert de tentoonstelling ‘YOU_ser – Das Jahrhundert des Konsumenten’, die tot eind volgend jaar loopt.

“In deze tentoonstelling staat de bezoeker zelf in het middelpunt,” benadrukt curator Peter Weibel. “Hij is niet alleen bezoeker, maar ook curator en onderwerp van de geëxposeerde werken. Joseph Beuys verkondigde al in 1970 dat iedere mens een kunstenaar is. Bijna
veertig jaar later komt dat in het tijdperk van het Web 2.0 en de user-generated-content nadrukkelijker dan ooit naar voor.”

Zo kan de bezoeker zelfgemaakte video’s met Bluetooth-technologie een onderdeel laten vormen van een video-installatie of kan hij met een digitaal Mozart-orgel zelf een wals componeren en het werk vervolgens op een mp3-speler te zetten, maar vooral dingen oppikken uit het brede pakket van de meest uiteenlopende mediatechnieken. Op die manier wordt de gewone museumbezoeker in het ZKM volgens Peter Weibel zelf een multimedia-kunstenaar.

Op het internet bieden portalen zoals Flickr, Youtube, MySpace of virtuele werelden zoals Second Life en weblogs een nieuwe gestructureerde ruimte voor de creatieve uitingen van miljoenen mensen. “Creativiteit is niet langer het monopolie van kunstenaars,” aldus de curator. “De gebruiker levert of genereert zelf de inhoud of stelt die samen. Hij wordt zelf de producent en programmamaker en daarmee concurrent van telvisie, radio en kranten, de traditionele mediamonopolies.”

De deelname van het publiek betekent ook de emancipatie van de consument. “Deze transformatie geldt niet alleen voor het wereldwijde internet, maar ook voor het museum,” stipt de curator nog aan. Niet iedereen staat volgens de curator echter al zover. “De bezoeker kan hier soms daadwerkelijk kunstwerken fysiek uitkiezen en daarmee zijn eigen tentoonstelling uitbouwen. De verzekeringsmaatschappijen weigerden die werken te dekken. Gelukkig dat verzekeraars niet bepalen wat kunst is.”

Meer informatie over de tentoonstelling is te verkrijgen op de websites www.zkm.de en www.zkm.de/you.