De culturele en creatieve industrie zijn gebieden waarin veel ontwikkelingslanden een concurrentieel voordeel genieten. Dat heeft vooral te maken met de opkomst van de digitale economie en de steeds groeiende commercialisering van de kunsten. Bovendien creeren deze sectoren grotere duurzame ontwikkelingsmogelijkheden, aangezien de sector steunt op de creativiteit van locale kunstenaars.

Culturele en creatieve sectoren worden gevormd door de economische activiteiten van artiesten, kunstbedrijven en culturele ondernemers, zowel uit de profit- als de non-profit-sector en vooral terug te vinden in de productie, distributie en consumptie van films, literatuur, muziek, theater, dans, visuele kunsten, televisie als de modesector.

“Nieuwe digitale technologieen hebben gezorgd voor een revolutie in de productieprocessen, distributiekanalen en consumptiemodellen van de creatieve sector,” stipt Keith Nurse in de krant Asia Times aan. “Goedkope digitale opnametechnieken hebben de distributie van geluid, tekst en beeld ook voor kleinere spelers gemakkelijker gemaakt zonder dat toegevingen moesten gedaan worden op het gebied van kwaliteit.”

Films kunnen volgens Nurse, docent internationale betrekkingen aan de Universiteit van de West-Indies in Trinidad & Tobago, voortaan digitaal worden geproduceerd aan een fractie van de prijs van de vroegere analoge technologieen. “Technologieen voor massaproductie zijn vervangen door productie voor nichemarkten en personalisering,” voert hij aan. “De kosten van het productieproces zijn het meest concurrentieel geworden, waardoor de winstmarges gevoelig zijn gedaald.”

Ook de verkoop en marketing van culturele producten is gevoelig veranderd en heeft ook zijn invloed op piraterij en auteursrechten. Bovendien hebben deze ontwikkelingen de balans tussen de grote bedrijven en onafhankelijke ondernemingen gewijzigd, waardoor de consument een grotere keuze heeft gekregen.

Op economisch vlak is de culturele en creatieve sector wereldwijd één van de snelste groeiers. Tussen 1994 en 2002 groeide de sector van 39 miljard dollar tot 59 miljard dollar. De sector vertegenwoordigt 7 procent van het wereldwijde bruto binnenlands product en gerekend wordt met een toekomstige groei van 10 procent per jaar.

Keith Nurse stelt dat de creatieve industrie ook de belangrijkste drijfveer is voor de digitale economie. “De consumentenvraag naar creatieve content zorgt voor een groeiende verkoop van computers, breedband, gsm-toestellen en e-commerce,” merkt hij op. “Dat geldt niet alleen voor de grote industriele markteconomieen, maar ook voor de audio-visuele sector in ontwikkelingslanden zoals Brazilie, India en Mexico.”

Nurse stelt dat ontwikkelingslanden hier grote mogelijkheden hebben, maar dan wel moeten werken aan een aantal belangrijke uitdagingen. “De bescherming van de intellectuele eigendomsrechten is daarin heel belangrijk,” stipt hij aan. “Zonder die bescherming staat de creatieve industrie ongewapend tegen piraterij, vervalsingen en illegaal gebruik en kan de sector niet overleven.”

Daarnaast moet er volgens Nurse ook meer geinvesteerd worden in onderzoek en ontwikkeling. “In de culturele industrie betekent dit investeren in menselijk en creatief kapitaal,” merkt hij op. “Die investeringen moeten leiden tot de oprichting van professionele opleidingsinstituten en ondersteuning van jonge kunstenaars en culturele ondernemers.” Daarnaast is ook marketing volgens Nurse van cruciaal belang, want de trouw van het publiek is moeilijk om op te bouwen of te voorspellen.

De overheden en het bedrijfsleven in de meeste ontwikkelingslanden beseffen volgens Nurse nog altijd niet hoe ze op die nieuwe mogelijkheden kunnen inpikken. “In veel gevallen wordt de culturele sector niet ernstig beschouwd als een economische bedrijfstak en is er nauwelijks sprake van een degelijke organisatie, terwijl er ook geen
gegevens beschikbaar zijn over de economische waarde van de sector.”
XXX

Het Art Institute Online, een afdeling van het Art Institute of Pittsburgh heeft een studentencampus geopend op de virtuele community-site Second Life. De faculteit stelt dat deze virtuele leerervaring de studenten een unieke leerervaring kan opdoen. Speciaal voor dit project werd een nieuwe cursus zakelijke communicatie ontwikkeld.

De studenten en docenten van het Art Institute Online krijgen in Second Life de mogelijkheid om avatars – cartoon-achtige personages – te creeren en met elkaar tot interactie te laten overgaan. “Daarbij krijgen de studenten de mogelijkheid om te communiceren in een omgeving die vanuit zichzelf leent tot het aangaan van sociale contacten,” stippen de initiatiefnemers aan.

Het project moet de studenten praktische leerervaring laten opdoen en met simulaties leren werken. “Door het aanbod van objecten, structuren en scenario’s uit de reele wereld, zullen de studenten al spelenderwijze in staat gesteld worden om kennis op te doen over zakelijke processen en technieken,” voert het Art Institute Online aan.

De directie stelt dat dit project in Second Life een schitterende aanvulling is op de creatieve online opleiding die het Art Institute Online aanbiedt. Daarbij wordt opgemerkt dat de leerervaring in Second Life niet louter bestaat uit communicatie in chatrooms. “Studenten en docenten kunnen elkaar – tenminste hun digitale alter egos – op het scherm van hun computers ook daadwerkelijk zien,” voeren ze aan.

Daarbij wordt opgemerkt dat studenten altijd zullen beseffen dat ze een cursus volgen, maar dat ze dat al spelenderwijs zullen kunnen doen. Eerder hebben ook andere universiteiten al virtuele campussen opgericht, maar het Art Institute Online zegt te menen het online leren revolutionair te ontwikkelen door het ontwerpen van deze innovatieve cursus.

Het Art Institute Online biedt opleidingen in de creatieve kunsten aan via het internet. “Daardoor krijgt iedereen de kans om de lessen te volgen en worden geografische, fysieke en andere hindernissen uit de weg geruimd,” stippen de initiatiefnemers aan.
XXX